Kaizen Nedir?

Japon kültürünün bir parçası olan Kaizen felsefesi, sanayileşme yolunda rekabet edebilirliğin yapı taşlarından biri haline gelmiştir. Kai(değişim) ve Zen(iyi olmak) kelimelerinden türeyen Kaizen kavramı özünde daha iyiye ulaşma çabasıdır. Bu tanımdan anlayacağınız gibi Toplam Kalite Yönetimi esasları içinde işverenler/yöneticiler/çalışanlar tarafından benimsenebilecek bir yaklaşım olduğu gibi, kişisel gelişim amacıyla Kaizen anlayışını sosyal hayatımıza ve mesleki kariyerimize de uyarlayabiliriz.

Amaç Nedir?

Kaizen ile temelde amaçlanan sürekli iyileştirmedir. İyileştirmeler ne yönde olacaktır sorusunu imalat sektörü örneğini baz alarak irdelersek;

  • Üretimde verimin artırılması,
  • Ekip çalışmasının geliştirilmesi,
  • İşgücü kalitesinin artırılması,
  • Yeni donanım ve yazılım teknolojilerinin hayata geçirilmesi,
  • Gereksiz ve zaman alıcı faaliyetlerin en aza indirilmesi,
  • Birimler arası iletişimin geliştirilmesi,
  • Sorunların saptanması ve çözüm araştırmasının teşvik edilmesi amaçlanır.

Yöntem Nasıldır?

Kaizen felsefesine geçiş için gerekçe ve zemin oluşmuştur diyebildiğimiz durumda bu kez yöntemin ne olacağı sorusu akla gelir. Kaizen’i hayata geçirmek için bir takım sistematik metodlar uygulanmaktadır;

kaizen

  • P.U.K.Ö. Döngüsü: Planla, uygula, kontrol et ve önlem al olarak açılan P.U.K.Ö. döngüsü esasında Deming Felsefesi’nin bir uyarlamasıdır. Deming’den farklı olarak tüm yönetim/planlama/üretim faaliyetlerine uygulanabilir bir döngüdür. Kaizen çerçevesinde öncelikle iyileştirmenin nasıl yapılacağı planlanır. Daha sonra bu plan uygulanır. Uygulamanın sonuçları kontrol edilir ve gerektiğinde yeni önlemler alınır.
  • Standartlaştırma: Yöneticilerin proses öncelikli bir yönetim anlayışı geliştirmesiyle beraber, çalışanlara yönelik bir kurallar ve izlenceler bütünü sunmalıdır. Bu sayede Kaizen ile sağlanan iyileştirmeler standartlara işlenir ve gelişmenin devamlılığı garantiye alınır.
  • Kalite Çemberleri: Sürekli olarak ürün kalite kontrolü ve iş akışı kontrolü yapan bu birimler; Kaizen’in sorunları tespit ve çözüm önerisi tarafında yardımcı rol oynar. Ekip çalışması kalite çemberlerinin başarısında önemli rol oynar.
  • Bireysel Öneriler: Kaizen için çok önemli olan öneri sistemi bireysel veya ekip olarak önerileri toplar. Başarılı bulunan öneriler için çalışanlara verilen ödüller tüm çalışanların Kaizen’e katılımını kolaylaştırır.
  • Küçük Parçalara Bölerek Geliştirme:  Çok büyük değişiklikler ve radikal kararlar insan psikolojisinde korku oluşturur. Bu nedenle sorunları küçük parçalara bölerek iyileştirmeleri küçük adımlar halinde yapmak insanlar tarafından tehdit olarak algılanmaz. Her ne kadar önemli değişikliklerin verimliliği daha fazla etkileyeceği düşünülse de, devamlılığı olan küçük değişiklikler toplamda daha iyi sonuçlar verecektir. Bu açıdan bakıldığında Kaizen’in değişimde sürekliliğine uygundur.

Kaizen’in Getirdiği Kazanımlar

Sürekli gelişim anlayışını benimseyen bir firmanın veya bir organizasyonun kazanımlarını özetlemek istersek;

  • Tam katılım gerektiği için firmanın genelinde olumlu bir hareketlilik sağlaması,
  • Büyük çoğunluğunu verim artırıcı çalışmaların oluşturması,
  • Verim artırıcı çabaların ekonomik olarak firmayı güçlendirmesi,
  • Birimler arası iletişim ve koordinasyonun gelişmesi,
  • Kısalan veya kolaylaşan iş akışlarının çalışan motivasyonunu yükseltmesi
  • Sorunların çözümünde çalışanların yardımlaşmaları ve yönetim katında muhatap bulabilmeleri gibi önemli kazanımlar elde edilir.

İmalat sektörünü ele alarak daha iyi anlaşılmasını umduğumuz Kaizen, yazının başında söylediğimiz gibi esasında her alana uygulanabilir. Sonuçta imalat ve hizmet sektörleri ya da kişisel gelişim için gösterilen çabalar süreçlerden oluşur. Bu süreçleri daha verimli kılmak için iyileştirmelerin uygulanması ve iyileştirmenin sürekli hale getirilmesi Kaizen’in özetidir. Talaşlı İmalatta Verimlilik Nasıl Artılır başlıklı yazımız Kaizen yönteminde olan verim artırıcı önerilere iyi bir örnektir. Bu öneriler üretim sorumlusunun yerinde tespit ettiği sorunlara bireysel tavsiyeleri olabileceği gibi ileriye yönelik planlama önerileri de içermektedir.

Kaynaklar

http://www.erasys.com.tr/doc_22.pdf

http://en.wikipedia.org/wiki/Kaizen

One Small Step Can Change Your Life : The Kaizen Way

http://kaizen.nedir.com/

http://www.japonya.org/kultur/kaizen-hayatta-verimlilik

Written by Osman Öztürk

2010 TOBB ETÜ Makina Mühendisliği mezunuyum, Selçuk Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimi ile birlikte Araştırma Görevliliği'ne devam etmekteyim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.