Pnömatik Nedir?

catiaturk.com

Pnömatik, atmosfer basıncı üstü veya altı havayla çalışan makine ve cihazlardan meydana gelen sistemlerdir. Pnömatik sistemlerde, enerji üretimi ve iletimi hava ile gerçekleşir. Hava, atmosferde sınırsız olduğundan, basınç verdiğimizde kolayca depolanabilen bir akışkandır.

Pnömatiğin avantajları:

  • Sistemi çalıştıran hava, atmosferde olabildiğince mevcuttur.
  • Hava, boru hatlarıyla uzun mesafelere kolayca taşınabilir.
  • Basınçlı hava, tüplerde depo edilerek istenildiğin de kullanımı veya taşınımı uygundur.
  • Basınçlı hava ateş alma özelliği olmadığı için sıcak ortamlarda rahatlıkla kullanılabilir.
  • İlaç, gıda ve tekstil alanlarında kullanılabilmesi için havanın temizliğine dikkat edilmelidir.
  • Sistemde kullanılan elemanların üretimi kolay ve ucuzdur.
  • Saniyede 1-2 metre gibi oldukça yüksek hızlar elde edilebilir.
  • Aşırı yüklemelere karşı emniyetlidir.

Pnömatiğin dezavantajları:

  • Basınçlı havanın temiz, yağlı/yağsız, kuru şekillerde getirilmesi
  • Hava sıkışabildiği için sürekli sabit hız elde edilemez
  • Sistemde hava sızıntıları meydana gelebilir.
  • Yüksek kuvvetler elde etmek neredeyse imkansızdır.
  • Hava sistemden dışarı atıldığında gürültü meydana gelir.

Pnömatiğin en çok kullanıldığı alanlar:

  • Paketleme
  • Oranlama
  • Sürme
  • Kapı, menfez kontrolü
  • Malzeme taşıma
  • İş parçaların döndürülmesi
  • İş parçaların tasnifi
  • İş parçalarının birbirinden ayrılması
  • İş parçalarının damgalanması

Pnömatik Devre Elemanları:

  • Kompresörler
  • Pistonlar
  • Valfler
  • Elektrovalf
  • Adavalfler
  • Çoklayıcı
  • Gaz tankları
  • Barmetreler
  • Regülatörler & Şartlandırıcılar
  • Sayaçlar

Şİmdi kısaca bu devre elemanlarını tanımaya çalışalım:

Kompresörler: Havayı, sistemin ihtiyaç duyduğu basınca getiren makinelerdir.

Pistonlar: Pnömatik sistemnlerin kabbi diyebiliriz bu elemanlara çünkü bütün hareketi pistonlar yardımıyla yapabiliyoruz. Pistonun hareketi, havanın hazneye girip ve çıkmasıyla meydana gelir. Bu şekilde ileri – geri olmak üzere doğrusal hareket elde etmiş oluruz.

Valfler: Sistem içinde ki havanın nereye gideceğini valfler yardımıyla yaparız. Günümüzde oldukça valf çeşiti mevcuttur.

Elektrovalf: Günümüzde en çok kullanılan valf çeşitidir. Yönetim şekli elektrik iledir. Elektrik vermeden normal bağlantısında hava geçişine müsade ederken, elektrikle beraber çok hızlı bir şekilde, verdiğimiz komuta göre ya hava geçişini kapatır, ya da konum değiştirerek havanın gittiği yolu değiştirmiş oluruz.

Adavalfler: Karmaşık sistemlerde birden fazla valf kullanmak yerine, bu valflerin yerine adavalf gibi komple elemanlar kullanmak sistemde yer tasarrufu sağlarlar.

Gaz Tankları: Gaz tankları, yüksek basınçtaki havayı muhafaza etmeye yarar.

Çoklayıcı: Tek noktadan giren akışkanı daha çok çıkışa vermeye yarayan elemanlardır.

Barmetreler: Sistem basıncını görmemize yarayan elemanlardır.

Regülatörler & Şartlandırıcılar: Sistemde ki havanın basıncını regülatörler yardımıyla sağlarız. Örneğin sistemde 5 barlık bir havanın olmasını istiyorsak regülatörden öncesine 7-8 bar hava basarak, regülatör ayar vidasından 5 bara düşürmemiz mümkündür.

Written by Uğur Saraç

Selçuk Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü 2011 yılı mezunuyum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.