Talaşlı İmalat Püf Noktaları

Talaşlı imalat yapanlar arasında yazılmayan, söylenmeyen ama deyim yerindeyse işin jargonu haline gelmiş bir takım konular vardır. Bunlar talaşlı imalatı gerçekleştirenlerin ustalığını gösteren bir takım özelliklerdir. Bu özelliklerin teorik alt yapıları kitaplarda yazmakla birlikte burada yazacağım şekilde yazılmış başka bir kaynak bulabileceğinizi zannetmiyorum. Çünkü yazacaklarım tamamen kendi meslekî tecrübelerimden hareketle ortaya koyacağım çıkarımlar ve gözlemlerin yansımaları olacaktır. Faydalı bulursanız kullanmanızı ama bununla birlikte hatalı yaklaşım olarak görebileceğiniz bir takım hususlar gözünüze çarparsa konuyla ilgili yorumlarınızı önemle beklediğimi bilmenizi isterim.

Tezgah Seçimi

CNC veya üniversal herhangi bir tezgah alacağınız zaman ilk önce yapılacak işlerin hassasiyetlerine göre bir tezgah seçersiniz. Tezgah rijitliği en önemli etkendir. Bir sonraki önemli etken tezgah için yeterli teknik servis ve yedek parça imkanlarının bulunup bulunmadığıdır. Alınacak olan tezgahın yeteneklerini daha almadan test etmeniz ve yerinde görmeniz gerekecektir. Yalnız tezgahların test edildiği esnadaki çalışma şartlarını göz önünde bulundurmanız gerekecektir. Çünkü aynı şartları tezgahı alıp kuracağınız yerde sağlamak durumunda kalacaksınız. Diğer yandan üretici firmanın güvenilirliği, tezgahın çalışması, teknik emniyet tertibatının yeterli olup olmaması, iş başı eğitim desteğinin bulunup bulunmaması, işleyeceğiniz hammaddelere göre uzun süreli verimliliğin sağlanıp sağlanmaması, tezgahın nakliyesiyle ilgili şartlar, tezgahın amortismanlarının hesabı gibi bir takım ek hususları da göz önünde bulundurmalısınız. Ayrıca alacağınız tezgahı halihazırda kullanan referansların tezgahla ilgili görüşlerini öğrenmeniz de doğru kararı vermenizde etkili olacaktır.

Eğer ikinci el bir tezgah alacaksanız yukarıdakilere ek olarak, tüm donanımlarının işlevsel çalışıp çalışmadığı, tezgah hassasiyetlerinin farklı malzemeler işlenerek kontrolü, tezgahla birlikte gelmiş olması gereken tüm dokümantasyonların eksiksiz teslim edilmesi, tezgah ekipmanlarının tam olup olmaması, özellikle kızak ve yatakların sorunlu olup olmaması gibi bir takım ek özellikler de incelenmelidir. Eğer mümkünse alacağınız tezgahla ilgili olarak o tezgahta çalışan işçilerin tezgahla ilgili görüşlerini de almanızı önemle tavsiye ederim.

Kesici Takım ve Kesme – Soğutma Sıvısı Seçimi

Kesici takımlar ve kesme/soğutma sıvıları (bor yağı katkılı kesme (soğutma) sıvıları) en az tezgah kadar önemlidir. Çünkü hassasiyet arz eden ve yüzey kalitesinin önem arz ettiği konularda talaşlı imalat yapıyorsanız, ne kadar hassas bir tezgaha sahip olsanız da doğru takım veya kesme/soğutma sıvılarını kullanmazsanız istediğiniz sonucu almanız çok zor olacaktır. Bu sebeple kesici takım firmaları ve kesme/soğutma sıvısı satan firmalarla mutlaka irtibata geçerek onların bilgilerini zorlayınız. Birlikte kesici takım ve kesme / soğutma sıvısı denemeleri yapınız. Sizinle aynı sektörde iş yapan firmalarla iletişim halinde olmanız ve onların tecrübelerinden de yararlanmanız yararınıza olacaktır.

Diğer bir husus ise takım tutucuların da en az takımlar kadar önemli olduğudur. Örneğin hassasiyeti yüksek olan bir parça parmak freze ile işlenirken pens tutucu kullanmak sizi amacınızdan uzaklaştıracaktır. Bunun yerine veldon, shrink ya da hidrolik tutucu kullanmanız halinde maliyetleriniz artacak olsa da; parça işleme zamanından, parça işleme hassasiyetinden, takım ve tezgah ömründen kâr edeceğinizi unutmayınız.

Ayrıca eğer işinizi görecekse bilemeye uygun kesici takımları tercih etmeniz halinde, körelen takımlarınızı bileterek takım maliyetlerinizi azaltabilirsiniz.

Tesviye ve Montaj İncelikleri

Tesviye için en kısa zamanda en iyi sonucu veren aletleri tercih etmeniz, hatta gerekirse kendi tesviye aletlerinizi üretmeniz faydalı olacaktır. Eğe, zımpara, raspa, avuç içi taşlama gibi aletleri seçerken kaliteli olmalarına dikkat etmenizin yanında sadece tek bir iş için değil de bir çok iş için elverişli olabilecek tasarımlar tercih edilirse verimliliğe olumlu yönde etkiyecektir.

Montaj içinse gerekli montaj aparatlarını tasarlamak başlı başına ustalık gerektiren bir iştir. Montajda kullanılacak olan aparatlar kolay kullanımlı, mümkün olduğunca basit ve pratik şekilde tasarlanmalıdır. Montaj için tasarlanan aparatların eğer mümkünse demontaj işi içinde kullanılabilmesi maliyet azaltacaktır. Diğer yandan montaj aparatları tasarlanırken birmiş parçalarda bulunabilecek boya, kaplama gibi yüzey işlemlerine zarar vermeyecek şekilde düşünülmesine dikkat edilmesi gerekecektir.

Şimdilik aklıma gelenler bu kadar olmakla birlikte yeri geldikçe diğer yazılarımda da tecrübe ve bilgilerimi paylaşacağımdan hiç şüpheniz olmasın. Başka yazılarımda görüşmek dileğiyle…

Written by Cihan Koç

1982 doğumlu ve Çankırılıyım. 2009 Karadeniz Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği bölümü mezunu olmakla birlikte kendi yazılım şirketimde çalışmaktayım...

2 Comments

Leave a Reply
    • Merhaba Ufuk bey,

      Bu yazıyı 5 dakikada okuyabilmişseniz bu sizin daha çok okuma yapmanız gerektiğini gösterir. Yazıda paylaştığımız bilgileri zaten biliyor olduğunuz için size basit gelmiş olabilir. Ancak bu yazıda bahsedilenleri bilmeden mühendislik diploması alan yüzlerce arkadaşımız olduğunu biliyoruz. Yine de üslubunuzdaki kabalığı göz ardı ederek daha dolu ve somut yazılar yazmamız gerektiğini bize yorumunuz aracılığıyla geri bildirimde bulunduğunuz için size teşekkür ederiz.

      Saygılarımızla…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.