Cam Yazılımını Nasıl Öğrenmelisiniz?

CAM Programı Arayüzü

Öncelikle şunu belirtmek isterim ki CNC tezgahlar hakkında bilgi sahibi değilseniz CAM yazılımı öğrenmenizin çok bir anlamı kalmayacaktır. CatiaTürk.com da bu sebepten dolayı CAD, CAM ve CNC Tezgah konularına dengeli bir şekilde makaleler yazmamın bir sebebi de aslında budur. Çünkü talaşlı imalat konusunda çalışan bir imalat mühendisinin CAD, CAM ve CNC tezgahlar hakkında donanımlı olması ve her üç konuya da hakim olması gerektiği inancındayım.

CAM Programı Arayüzü
CAM Programı Arayüzü

CAD yazılımlarının nasıl öğrenildiği konusunda bir yazı yazmıştım. Güzel geri bildirimler almam üzerine bugün de CAM yazılımları hakkında yazmaya karar verdim. Zira CAD ve CAM programlarının temel bir mantığı vardır. Ve aslında CAD üzerine çalışan tasarımcıların imalat bilmemesinden kaynaklanan sıkıntıları daha önce çalıştığım şirketlerden ve çevreden edindiğim tecrübelerden dolayı biliyorum. Örneğin CAM’i yapılacak parçaların daha doğru CNC tezgahlarda üretilecek parçaların üretime bağlı kısıtlamalarının CAD kullanıcısı mekanik tasarımcılar tarafından da bilinmesi halinde verimlik ve kalitenin artacağına inanıyorum.

 

CAM Yazılımlarının Ortak Özellikleri

CAM konusunda bilgi sahibi değilseniz CAM Nedir? başlıklı yazımı okumanızı tavsiye ediyorum. CAM yazılımlarında ortak olan temel çalışma mantığı ana başlıklar halinde şu şekildedir:

  1. Yapılacak operasyonun seçimi
  2. Çalışılacak CNC tezgahın seçimi
  3. Çalışılacak referans eksenlerin (CNC tezgah sıfırının) seçimi
  4. Üretilecek parça için kütük seçimi
  5. Üretilecek parçanın modelinin seçimi
  6. Kullanılacak aparat veya fikstürlerin seçimi
  7. Çalışma hassasiyetlerinin belirlenmesi
  8. Takım oluşturma ve seçme işlemleri
  9. Takım yolu oluşturma işlemleri
  10. Simülasyon ve kontrol işlemleri
  11. Tezgah kodu alma işlemleri
  12. Post Processor hazırlama

Yapılacak Operasyonun Seçimi

Tornalama ya da frezeleme operasyonu mu yapacaksınız? Kaç eksen CNC tezgahta çalışmanız gerekecek? Kullandığınız CNC tezgahın hangi özelliklerde olması gerekir ve bu gereken özellikleri CAM yazılımınız ile CAM yazılım için hazırlanmış CNC tezgah post processorünüz bu özellikleri destekliyor mu? İlgili ihtiyaç duyduğunuz operasyon işlemi kullandığınız CAM yazılımının hangi menülerinden ulaşılarak hazırlanabiliyor? şeklindeki bir takım sorularının cevaplandığı ve uygulandığı aşamadır. Öğrenmek istediğiniz, kullanacağınız yazılımda bu soruların cevaplarına dikkat ederek bir öğrenme yolu izlemelisiniz. Örnek vermek gerekirse; 5 eksen bir CNC tezgahınız var ve 5 eksen CAM öğrenmek istiyorsunuz. Önce 2,5 eksen, sonra 3 ve 4 eksen işleme mantığını iyice kavradıktan sonra 5 eksen operasyonu daha verimli ve etkin bir şekilde öğrenebileceğinizi unutmayın.

Çalışılacak CNC Tezgahın Seçimi

Aynı fabrika veya atölyede birden fazla CNC tezgah bulunabilir bu sebeple öğrendiğiniz program CNC tezgah seçiminin ve programınızı hazırlayacağınız CNC tezgahın özelliklerinin belirlendiği program arayüzlerinin öğrenilmesi çok önemlidir. Yanlış bir tezgah için çok iyi frelezeme operasyonları da oluştursanız da tezgah kodlarınız farklı alarmlar verebilir, iş kazalarına yol açabilir ya da en basiti çalışmayabilir.

Çalışılacak Parça Sıfırının (Referans Eksenler Noktasının) Seçimi

Hazırlayacağınız CAM programının başarıyla çalıştırılabilmesi için CAM programınızda belirlediğiniz referans noktanızla CNC tezgahınızda ayarlayacağınız referans noktasının aynı olması kesinlikle şarttır. CNC tezgahınızda belirlenemeyecek bir referans noktasını yani parça sıfırını CAM programında seçmemek ya da seçememek yanlış imalata, yani zaman ve hammadde kayıplarına yol açacağı gibi iş kazalarına da sebep olabilmektedir. Dolayısıyla öğreneceğiniz CAM programında referans noktasının nasıl tayin edildiğini çok iyi öğrenmeniz gerekmektedir.

Üretilecek Parça İçin Kütük (Stok) Seçimi

Üreteceğiniz parçanın nasıl bir hammaddeden üretileceğini CAM programında hangi şekilde belirleyebileceğiniz çok iyi öğrenmelisiniz. Çünkü bu sayede imalat aşamasına geçmeden takım dalmalarını, takım yollarını, takım tutucu ve kütük çarpışmalarını simülasyon ekranından kontrol etme şansınız olacaktır.

Üretilecek Parçanın Modelinin Seçimi

Üreteceğiniz parçayı CAM programınıza nasıl tanıtacağınızı çok iyi öğrenmeniz gerekir. Çünkü simülasyon ekranında ölçü kontrolü yapmanız ve hatasız bir üretim gerçekleştirebilmeniz bu şekilde en sağlıklı şekilde gerçekleşebilmektedir. Zaten ne üreteceğinizi CAM programınıza öğretmedikçe sağlıklı ve güvenli çalışan bir kod elde etmeniz mümkün olmayacaktır.

Kullanılacak Aparat ve Fikstürlerin Seçimi

CAM programından elde edeceğiniz kodları CNC tezgahınızda güvenli bir şekilde çalıştırabilmek için kullanılacak bağlantı elemanlarının, aparatların veya fikstürlerin CAM programına tam olarak öğretilmesi durumunda CNC tezgahınızda zaman kaybetmeden  kodlarınızı rahatlıkla çalıştırabileceksiniz. Çünkü CAM programınızın simülasyon ekranında takım çarpışması benzeri hataları görüp düzeltme şansınız olacaktır.

Çalışma Hassasiyetinin Belirlenmesi

Eğer çalışma hassasiyeti belirlemeyi bilmiyorsanız kodlarınız CAM programınızın varsayılan hassasiyeti ayarında çalışacaktır. Bu durumda da tezgahınızı gereksiz şekilde yoracak gereğinden yüksek hassasiyette çalışmanız ve zaman kaybetmeniz söz konusu olabileceği gibi, üreteceğiniz parçaların gereken hassasiyet ve kalitede üretilememesi gibi durumlarla da karşılamanız söz konusudur. Bu sebeple CAM programınızda hassasiyet ayarlamasını da çok iyi öğrenmelisiniz.

Takım Oluşturma ve Seçme İşlemleri

Kullanacağınız standart ya da özel takımları CAM programına ne şekilde tanıtacağınızı ve hangi kesme şartlarında takımınızı çalıştırmak istediğinizi çok iyi bilmeniz gerekmektedir. Aksi halde istenmeyen sonuçlarla karşılaşmanız çok muhtemeldir. Ayrıca alacağınız CNC tezgah kodlarında çalışacak takım numaralarının, CNC tezgahınızda bulunacak olan kesici takımlarla aynı numaralara sahip olması gerektiğini de hatırlatmak isterim. Yoksa delik delme operasyonu için matkap yerine tarama kafasını göndererek felakete sebep olabilirsiniz.

Takım Yolu Oluşturma İşlemleri

Takım yolu oluşturma konusu başlı başına bir uzmanlık alanı olmakla birlikte kullanacağınız CAM programında takım yoluna nasıl offset verileceği, ilerleme ve dalmaların nasıl ayarlanacağı, ne şekilde bir takım yolu oluşturursanız neleri kazanacağınız ya da kaybedeceğiniz gibi hususların bilinmesi gerekmektedir. Örneğin; ilk ayar parçasında gerçekleşmiş bir ölçü hatasının kullandığınız hangi takıma bağlı olduğunu ve ne şekilde düzeltebileceğini de öğrenmeniz gerekmektedir.

Simülasyon ve Kontrol İşlemleri

Kullanacağınız CAM programının simülasyon ekranında bulunan öğelerin ve uyarıların anlamlarını çok iyi öğrenmeniz, ölçü kontrolünün simülasyon üzerinde nasıl yapılabileceğini bilmeniz gerekmektedir.

Tezgah Kodu Alma İşlemleri

CAM programınızdan nasıl CNC tezgah kodu alabileceğinizi de bilmeniz gerekir ki, yaptığınız CAM programını CNC tezgahınıza tanıtarak iş gördürebilin.

Post Processor Hazırlama

Başlı başına uzmanlık konusudur. CAM programınızın CNC tezgahınıza uygun kod üretebilmesini sağlayan programcıklardır, post processorler. Hazırda post processorünüz varsa bunun nasıl yapılacağını öğrenmenize gerek yoktur. Post Processor yazabilen uzman insanlar piyasada aranan eleman konumundadır. İleri düzey CAM ve CNC tezgah bilgisi gerektiren bir işlemdir. Malesef yaygın CAM kurslarında öğretilmemektedir. Çok kıymetli bir teknik bilgidir.

Written by Cihan Koç

1982 doğumlu ve Çankırılıyım. 2009 Karadeniz Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği bölümü mezunu olmakla birlikte kendi yazılım şirketimde çalışmaktayım...

12 Comments

Leave a Reply

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.