CNC Tezgahlar Hakkında Genel Bilgiler

CNC 3 Eksen Freze Tezgahı

Günümüz sanayisinde yaygın olarak kullanılan, seri imalatın bel kemiği haline gelen, bilgisayar teknolojilerinin üretime doğrudan katkıda bulunmasını sağlayan otomasyon (otomatikleştirilmiş kendi kendine çalışabilen) sistemlerinin üretimde en sık karşılaşılan somut uygulamaları olan CNC tezgahları ile ilgili en genel bilgileri bu yazıda toplamaya karar verdim. Aynı zamanda CatiaTurk.com için de yeni bir kategorinin başlangıcı olan bu yazımın sektörde çalışan ya da çalışmayı düşünen teknik personel için faydalı olacağına inanıyorum.

Numeric Control (NC) : Bir hareketin sayısal olarak kontrol edilebilmesine Numeric Control denir.

Computer Numeric Control (CNC) : Operatör müdahalesi olmadan özel kodlar vasıtasıyla hareket ettirilebilen takım tezgahlarına CNC tezgahlar denir.

CNC Programcısı: CNC tezgahlara program yazabilen, gerekli ayarları yapabilen ve bi veya birden fazla CNC’ den sorumlu olan TEKNİK ELEMANDIR.

CNC Operatörü: Programcı tarafından ayarlanmış CNC tezgahta çalışan ve yalnız kendi çalıştığı tezgahlardan sorumlu olan TEKNİK ELEMANDIR.

İYİ BİR CNC PROGRAMCISINDA OLMASI GEREKEN VASIFLAR

a) Bilgisayar kullanmasını bilmeli,
b) Konvensiyonel tezgahlar kullanmasını bilmeli,
c) İyi derecede teknik resim okuyabilmeli ve çizebilmeli,
d) Kumpas, mikrometre ve kompratör gibi ölçü aletlerini kullanabilmeli,
e) Zeki, çalışkan ve ÜRETKEN olmalıdır.

İYİ BİR CNC OPERATÖRÜNDE OLMASI GEREKEN VASIFLAR

a) Kumpas, mikrometre ve kompratör gibi ölçü aletlerini kullanabilmeli,
b) İyi derecede teknik resim okuyabilmeli,
c) Zeki, çalışkan ve HIZLI olmalıdır.

CNC TEZGAHLARIN AVANTAJLARI

a) OPERATÖR AÇISINDAN DAHA EMNİYETLİDİR.

Genellikle CNC tezgahlarda çalışan kısımlarla operatör direkt temas halinde değildir. Bu yüzden konvensiyonel tezgahlarda sıkça duymaya alıştığımız iş kazaları daha az gerçekleşir. Onun için de CNC ler çalışan açısından daha emniyetli tezgahlardır.

b) OPERATÖR AYNI ANDA BİRDEN FAZLA CNC TEZGAHTA ÇALIŞABİLİR.

Genellikle fazla CNC tezgahı olan firmalarda bu yöntem kullanılmaktadır. Parçaların işlem ve bitiş süreleri uygun bir şekilde ayarlanırsa bir kişi aynı anda 2-3 tezgahta çalışabilir. Bu da firmalara ciddi anlamda bir personel ve maddi kazanç sağlamaktadır.

c) ÜRETİLEN PARÇALARDA BOZUK PARÇA ADEDİ OLDUKÇA AZDIR.

Programda bir değişiklik olmadığında parçaların farklı veya bozuk olması mümkün değildir.

d) MAKİNE HAZIRLIK ZAMANI DAHA KISADIR.

Makinenin seri imalata hazır hale gelmesine kadar geçen ayar ve hazırlık zamanı CNC tezgahlarda daha azdır. Örneğin normal bir torna tezgahında kesici katerin bağlandıktan sonra parça eksenini ayarlamak için uğraşıldığını bir çoğumuz bilir. Oysa CNC tornalarda bağlanan her kater direkt parça eksenindedir.

e) ÜRETİLEN HER PARÇANIN KALİTESİ ve SÜRESİ AYNIDIR.

Her parça aynı programla işlendiğinden parçalar arasında fark olmaz. Bir parçanın süresi belli olduğundan üretim planı yapmak daha kolaydır.

f) KULLANILAN KESİCİ TAKIMLARIN ÖMRÜ DAHA UZUNDUR.

Kesici takımların ömrü düzenli bir devir, ilerleme ve soğutma sistemine bağlıdır. Bütün bunlar CNC tezgahlarda uygun olduğundan kullanılan kesici takımlar daha uzun süre dayanırlar.

g) BİRİM PARÇA İMALAT MALİYETİ DAHA DÜŞÜKTÜR.

Parçaların işlem süreleri oldukça kısa olduğundan maliyet de düşük olur. Bu da firmalara ciddi bir rekabet gücü sağlar.

h) ÜRETİLEN PARÇALARIN KALİTE KONTROL MALİYETİ DAHA AZDIR.

Gün geçtikçe daha çok karşılaştığımız kalite kavramı özellikle ISO kalite sisteminin firmalarca benimsenmesiyle daha belirgin bir hal almaktadır. Ancak bu kalite sistemleri firmalara ciddi bir maddi yük getirmektedir. CNC tezgahlarda işlenen parçalara daha az kontrol gerektiğinden hem personel hem de ekipman olarak kalite maliyetlerinden tasarruf sağlar.

i) ARTAN MALZEME MİKTARI DAHA AZDIR.

CNC tezgahlar ham maddeyi daha verimli kullanır ve malzeme tasarrufu sağlar.

j) OPERATÖR YETİŞTİRİLMESİ DAHA KOLAYDIR.

Hepimizin bildiği gibi konvansiyonel tezgahlarda iyi bir usta olabilmek için verimli bir şekilde 10-15 yıl çalışmak gerekir. Oysa CNC tezgahlar bir çok konuda kişi becerisini değil, bilgisayar teknolojisini kullanır. 2-3 yıl gibi bir sürede iyi derece CNC tezgah operatörü veya programcısı olmaksa mümkündür.

CNC TEZGAHLARIN DEZAVANTAJLARI

a) YATIRIM MALİYETLERİ YÜKSEKTİR.

En büyük dezavantajı yüksek fiyatlarıdır. Konvensiyonel tezgahlarla kıyaslandığında yaklaşık 8-10 kat fiyat farkı bulunmaktadır.

b) BAKIM ONARIM MASRAFLARI FAZLADIR.

Fiyatlarında olduğu gibi periyodik bakım veya arıza bakımlarında da ciddi maliyetler ile karşılaşmaktayız.

c) BAZI CNC TEZGAHLARDA SICAKLIK, NEM, TOZ, GÜRÜLTÜ ve SARSINTI GİBİ BAZI ATÖLYE ÇALIŞMA ŞARTLARININ KONTROL ALTINDA TUTULMASI GEREKEBİLİR.

Bazı CNC tezgahlar çok hassastır. Çalışma ortamının uygun hale getirilmesi için oldukça yüksek meblağlarda masraf gerektirir. Örneğin kalite departmanlarında kullanılan CNC 3 boyutlu koordinat ölçme makineleri için gürültü ve sarsıntıdan uzak klimalı özel odalar hazırlanmaktadır.

 

Written by Cihan Koç

1982 doğumlu ve Çankırılıyım. 2009 Karadeniz Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği bölümü mezunu olmakla birlikte kendi yazılım şirketimde çalışmaktayım...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.