AR-GE ve Girişimcilik Destekleri (1)

Sürekli İyileştirme

Ulusal refah düzeyimizin artmasında ihracat performansımızın, ihracat performansında ise verimli ve rekabet açısından yenilikçi ürün/hizmet anlayışının önemi son yıllarda oldukça artmıştır. Özel sektörün AR-GE harcamalarına yönelik artan yatırımları ve AR-GE faaliyetlerine verilen devlet destekleri bu sürecin hızlandırılmasını teşvik edici çalışmalar olarak göze çarpmaktadır. Ancak bu desteklerin kimisi doğrudan yenilikçi fikirleri olan girişimcilere yönelik sermaye desteği olabildiği gibi, mevcut yatırımcılara AR-GE faaliyetlerinde vergi indirimleri şeklinde de sunulabiliyor. Bunların dışında akademik bilgi birikimini ve nitelikli işgücünü sanayinin gelişmiş altyapısı ile buluşturmayı amaçlayan SAN-TEZ gibi farklı yöntemler ile de destekler verilmektedir. Desteklerin çeşitli ve çok sayıda olması olumlu olsa da başvuracak olan fikir sahipleri açısından bilgi karmaşası yaşanabilmektedir.

TÜBİTAK Tarafından Sağlanan Destekler

Bilgi karışıklığını biraz olsun azaltmak için, bu yazımızda Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu(TÜBİTAK) tarafından sunulan ulusal AR-GE ve girişimcilik destek programları hakkında bilgi sunmaya çalışacağız.

1. Patent başvurusu teşvik ve destekleme programı: Yenilikçi fikir ve ürünlerin kopyalanmasını engellemek için fikri mülkiyet haklarına patent başvuruları ile sahip olunabilmektedir. Patent almak için Türk Patent Enstitüsüne(TPE) başvuru yapılması ve belirli bir ücret ödenmesi gerekir. TÜBİTAK bu noktada destek sağlar.

  • Destek Kapsamı: Teşvik programına başvuran patent sahibi TÜBİTAK tarafından kabul edilirse patent sahibi adına TPE hesabına 3.000 TL yatırır.
  • Kimler Yararlanabilir?:Bireysel girişimciler ve Türkiye’de yerleşik faaliyet gösteren firmalar başvurabilir.



2. Girişimcilik Aşamalı Destek Programı: Girişimcilere dört aşamada sistematik olarak destek verilir. Hibe ve danışmanlık destekleri birarada sunulur.

  • Destek Kapsamı: Birinci aşamada sanayi tecrübesi olan danışmanlar yardımıyla iş planı hazırlanmasına destek verilir. İkinci aşamada teminatsız olarak hibe desteği ile sermaye desteği verilir. İkinci aşamanın içinde iş planına uygun olarak kavramsal tasarım, teknik, ekonomik fizibilite ve teknolojik doğrulama(örneğin prototipleme çalışması) çalışmaları gerçekleştirilir. Üçüncü aşamada ticarileştirme iş planı hazırlanır. Dördüncü ve son aşamada ise ürünün pazara yayılmasını kolaylaştırmak için ortaklık teklifleri TÜBİTAK tarafından sermaye sahiplerine gönderilir.
  • Kimler Yararlanabilir?:Bireysel girişimciler programın 2013 yılı için belirlenen başvuru şartlarını sağladığı takdirde başvurabilir. Üniversitelerin örgün eğitim veren lisans, yüksek lisans ve doktora programlarına kayıtlı ya da mezun kişilerden 45 yaşından gün almamış ve mezuniyetinin üzerinden 5 yıl geçmemiş kişiler başvurabilir. Herhangi bir şirkete ortak olmamak da önkoşuldur.



3. Sanayi AR-GE Projeleri Destekleme Programı: Firma düzeyinde yenilikçi ve ülke ekonomisine katma değer kazandıran kuruluşların AR-GE çalışmaları desteklenir.

  • Destek Kapsamı: AR-GE projelerine yönelik %60’a kadar hibe desteği verilir.
  • Kimler Yararlanabilir?: Tüm sermaye firmaları başvurabilir.



4. Proje Pazarları Destekleme Programı: Proje sahiplerinin fikirleri hakkında bilgi paylaşımı ve proje için teknolojik ve finansal işbirliği tekliflerinin görüşülmesi kapsamında düzenlenen etkinlikler desteklenir.

  • Destek Kapsamı: Ulusal etkinlikler için üst sınır 25.000 TL iken, uluslar arası etkinlikler için 30.000 TL’dir. Harcama kalemleri; ulaşım, konaklama, basım, kırtasiye, posta ve kurye hizmetleridir.
  • Kimler Yararlanabilir?: Bireysel ya da kurumsal başvuru mümkün olmasına rağmen en az bir üniversite mensubu ile, oda veya birliklerden(sanayi odası, ticaret odası, sanayi ve ticaret odası, ihracatçı birliği) herhangi birinden bir katılımcı da mecburidir.



5. AR-GE Başlangıç Destek Programı: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin ya da kısaca “KOBİ”lerin AR-GE faaliyetleri ile yenilikçi ürünler geliştirmesi, mevcut ürünler üzerinde iyileştirme ve maliyet düşürücü çalışmalar yapılması hedeflenir.

  • Destek Kapsamı: Başvuru yapanlar içinde seçilen ilk üç proje500.000 TL bütçe sınırı ve 18 ay süre sınırı ile desteklenir. Destek oranı her dönem için %75’tir.
  • Kimler Yararlanabilir?:KOBİ’ler başvuru yapabilir. Ancak başvuracak işletmenin TÜBİTAK tarafından belirlenen “aynı anda alabileceği” destek sayısını geçmemesi önkoşuldur.



6. Öncelikli Alanlar Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri Destekleme Programı: Bu program ile başvuru sahibi firmanın teknolojik bilgi havuzunu ve yeterliliğini, mevcut kabiliyetlerini geliştirmesini, yenilikçi fikirler ile farklılaşabilecek projeler geliştirmesini hedefler.

  • Destek Kapsamı: Kabul edilen bütçenin %60’ı kadar destek büyük ölçekli kuruluşlar için, %75’i kadarıysa KOBİ’ler için verilir. Aynı bütçenin %10’u kadar genel gider ödemesi de yapılır.
  • Kimler Yararlanabilir?: Tüm sermaye firmaları başvurabilir.



7. Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı: Kamu kurumlarının araştırma-geliştirme faaliyetleriyle çözüme ulaştırabilecek sorunlarına yönelik projeler desteklenir.

  • Destek Kapsamı: Kamu kurumlarının AR-GE ile giderilebilecek ihtiyaçları için geliştirilen projeler iki adet araştırma destek grubu tarafından desteklenir. Bunlar Kamu Araştırmaları Destek Grubu KAMAG ve Savunma ve Güvenlik Teknolojileri Araştırma Destek Grubu SAVTAG’dır.
  • Kimler Yararlanabilir?:Kamu kurum ve kuruluşları başvurabilir.



8. Üniversite Sanayi İşbirliği Destek Programı: Türkiye’deki üniversite ve kamu araştırma merkezlerindeki bilgi birikimini/teknolojik altyapıyı; Türkiye’de yerleşik ve destek programının sonuçlarını yine ülkemizde uygulamayı taahhüt eden kuruluşlara yönelik bir programdır. Başvurulan projenin üniversite ve sanayi işbirliğinde yürütülerek ticarileştirilmesi temel hedeftir. Müşteri kuruluş ve yürütücü kuruluş ortak başvuruda bulunur.

  • Destek Kapsamı:1.000.000 TL’ye kadar olan proje bütçeleri, KOBİ’ler için %75, büyük ölçekli firmalar için %60 oranında desteklenir. Kalan tutar destek kapsamı dışında olup müşteri kuruluş tarafından karşılanır.
  • Kimler Yararlanabilir?: Tüm sermaye firmaları ve üniversiteler (ya da AR-GE amaçlı kurulmuş kamu enstitüleri) ortak olarak başvurabilir.



9. Teknoloji Transfer Ofisleri(TTO) Destekleme Programı: Akademik araştırmaların girişim projeleriyle ticarileşmesini sağlamak ve lojistik destek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla hayata geçirilen TTO’ların TÜBİTAK tarafından desteklenmesi hedeflenir.

  • Destek Kapsamı: 10 yıl süre ile her yıl için 1.000.000 TL’ye kadar olan proje bütçeleri, ilk beş yıl %80, ikinci beş yıl %60 oranında desteklenir. Desteklenen kalemler program mevzuatında belirtilmiştir.
  • Kimler Yararlanabilir?: Üniversiteler, üniversitelerin ortak olduğu şirketler, teknopark yönetici şirketleri ve teknopark yönetici şirketinin ortak olduğu şirketler başvuruda bulunabilir.



Sonuç olarak TÜBİTAK tarafından sağlanan desteklerle ilgili özet bilgileri paylaşmış olduk. Ancak bu programlarda projenizi kabul ettirebilmeniz için ilgili programın tüm ayrıntılarına hakim olarak başvurmanız yararınıza olacaktır. İster firma olarak ister bireysel olarak başvurun, projeniz bir değerlendirme ve eleme sürecinden geçecektir. Başvuru aşamasında kullanılacak belgeler, başvuru şartları, maddi desteklerin hangi harcama kalemlerine verildiği, başvuru sürecinin işleyişi ve sonuçların duyurulması gibi konular için aşağıda verdiğimiz bağlantıdan ayrıntılı bilgileri edinmeniz mümkün olacaktır.

İlgili desteklere ilişkin ayrıntılı bilgi ve başvuru bilgileri için;

http://www.tubitak.gov.tr/tr/destekler/sanayi/ulusal-destek-programlari

Written by Osman Öztürk

2010 TOBB ETÜ Makina Mühendisliği mezunuyum, Selçuk Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimi ile birlikte Araştırma Görevliliği'ne devam etmekteyim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.